Canım arkadaşım, rahat durmayan bir ülkeyiz vesselam, ne kavgamız bitiyor ne sevdamız. Medyaya da güvenimiz yok, hepsi bölünmüş, parçalanmış kimler tarafından yönetiliyor kime hizmet ediyor bilmiyoruz. Bunu ilk gezi parkı olaylarında sonra 17-25 Aralık’ ta ve en son da 15 temmuz Darbe Girişiminde yaşadık.

Bu noktada hemen sosyal medyaya sığınıyoruz, ama sosyal medya kullanmayı bilmeyenlerin elinde bir canavar, bilenlerin elinde bir nimet. Bazıları “benim paylaşmadıklarımdan facebook sorumludur“, gibi metinlerle kendilerini korumaya çalışıyor, bazılarının kendini koruma derdi hiç yok.

Ben naçizane sosyal medya kullanım kılavuzu hazırladım. Ben nasıl kullanıyorum, daha önce yaptığım hatalardan sonra neler öğrendim sizlerle paylaşmak isterim.

Socialmediaicons

Sosyal Medya Değil Twitter

Sosyal medyanın doğru kullanımı sanırım yakında okullarda ders olarak okutulur, o zamana kadar kendi yolumuzu kendimiz bulmamız gerektiği aşikar. Mesela gizlilik yönetimi önemlidir, sadece arkadaşlarınız tarafından görüntülenmesini istediğiniz fotoğraflarınız, görüşleriniz, yer bildirimleriniz için mutlaka bu mecranın gizliliğine bakmalısınız.. Eğer kimse görmesin isterseniz facebook‘ ta kendinizi tamamen gizleyebilir, sınırlı görünsün derseniz yine gizlilik ayarlarından bunları yapabilirsiniz. Twitter ve instagram gibi public olmanın yani herkes tarafından görülmenin ve bilinmenin temel esas olduğu mecralar ise gizlilik ayarları epeyce zayıf olan yerler. Burada ya hep ya hiç kuralı var.Twitter_2010_logo_-_from_Commons.svg

Hangi site neye izin veriyor, neye vermiyor çok  genel  bir konu ama benim amacım bugün toplumsal olaylarda karşımıza çıkan ve yeri geldiğinde bizi galeyana getirme kudretine sahip bu araçların, böyle önemli ve zor günlerde nasıl kullanılacağını anlatmak. Aslında toplumsal olaylarda facebookun ve instagramın bir önemi kalmıyor. Herkes Twitter‘ dan haber alıyor ve tweetler ülkeyi sallıyor. O yüzden facebook başka bir yazının konusu olsun, biz twitterı anlatalım.

Twitter Sen Ne Ayaksın?

Twitter toplumsal hadiselerde başı çeken sinsi kuş, twitter ocak söndüren düşman. Başlangıçta Twitter‘ ın kurucularının harika bir ideası vardı, herkesin muhabir olduğu ve halkın birilerinin süzgecinden geçmemiş haberler alabileceği bir yer yaratmak istediler…

Öyleydi ve artık herkes muhabirdi, akıllı telefonlar bu kabiliyeti arttırdı. Ama  sonra bütün dünya anladı ki süzgeçler bazen gerekliydi, yıllar bize bunu öğretti. Bir çok suç twitter sayesinde açığa çıktığı gibi, bir çok suç da twitter sayesinde işlendi.

Size burada Twitter’ ı doğru kullanmaya ilişkin hem iç huzurumuzu arttıracak hem de toplumsal barışımızı artıracak bir kaç bilgi vereceğim, sıkı durun ve alın lütfen.

Verified Hesap

Twitter’ da tanınmış kişiler verified yani doğrulanmış hesaplar kullanırlar. Bunu yanlarındaki mavi oktan anlarsınız. Eğer bu ok yoksa o kişinin adı Recep Tayyip Erdoğan isminde onlarca hesap var ama Tayyip Erdoğan’ ın hesabı aşağıdaki. Yine görüleceği gibi ünlüler de kendilerini twitter’ a bildirip bu hesap benim diyebiliyorlar. Ama eğer o kişi twitter’ a başvurup hesabını onaylatmamış ise bu durumda kendileri not olarak resmi hesap yazabilir. Sadece profil fotosuna bakara hüküm vermemek lazım.

verif

 

Çakma Trend Topicler

Twitter‘ da gündeme girmek yani trend topic olmak için  robot hesaplardan çok fazla tweet atılır. Yani orada gördüğünüz her  hashtag doğal yollar sonucu gelmez. Hatta bu şekilde evlenme teklifi yapanlar bile var hatta ücreti de 200-300 TL falan. Yani eğer trend topiclerde alakasız bir şey görüyorsanız içine girin ve atılan bir kaç tweete bakın; güvenilirliğinden öyle emin olursunuz.

Captureasa

Fake Fotoğraflar

Fotoğraflarla yapılan fake paylamışlar Twitter’ ın son yıllarda canımızı yaktığı, yozlaşmışlığın simgesi. Bunu ilk gezi parkında görmüştük, hatırlarsınız toma altında ezildi diye halkı infiale getiren o korkunç görüntü bir tekne kazasında motor pervanesine takılmış bir insana aitti ki bu çok sonra anlaşıldı. Ama o arada chp geçlik kolları da büyük gaza gelmişti ve binlerce insana bu yalan haberi yaydı.

pervane-kazası-fotoğrafı-ile-panzer-ezdi-yalanı_454447

Yine 15 Temmuz gecesinin ertesinde paylaşılan kafası kesik asker fotoğrafının da 2 sene önce trafik kazasında vefat eden bir başka askere ait olduğu ortaya çıktı.

Bu konuda öncelikle şuna bakmak lazım; toplumu infiale sürükleyecek, bol kanlı fotoğraflar kimin işine yarar. O dönem ki konu ise, devletin tavrı ne ise zaten 3 sn’ de anlaşılır baş faydacı.

Mesela 15 Temmuz’ daki kafası kesik asker fotoğrafında başlık; “#askerimedokunma” idi. Çünkü orada darbe girişimcileri beklemedikleri bir halk tepkisi ile karşılaştılar. Bunun neticesinde “abiler” ellerinde silahla halkı tararken “ablalar” evde twitterla insanları germeyi, ilk saatlerde toplumun bir kesimi tarafından neredeyse desteklenen darbe için takipçi bulmaya çalıştılar. Haber gerçektiyse bile bir yanda 200 silahsız insan ölmüşken, ne yaptığı belli olmayan ve fotoğralarda hiç ” başı kesilmiş” gibi durmayan kanlar içindeki bu askerin canı üzerinden Türk halkını Işıd’ cı ilan ettiler. Bu konuyu merak ediyorsanız biraz araştırın, yalan olduğu bilgisini bulacaksınız. Ayrıca daha sonra Fatih Portakal‘ ın ismini ve fotoğrafını da vererek çok üzücü lanet olsun diye paylaştığı fotoğrafın sahibi de ” ben hayattayım terhis olalı çok oldu” diye açıklama yaptı. Yani bizim “gazeteci” lerimizde etik “0”.

asasaCapture

Sosyal medyada ortaya atılan bir iddianın yalan olduğu anlaşılana kadar ortalık bir birine girer. Öyle de oldu zaten; toplumun “o kesimine” nifak tohumları ekildi. Ardı ardına tuhaf ama sosyal medya kullananları korkutacak akımlar geldi; “ohal’ de özgürlüklere müdahale”, “cadı avı başladı”; “sokaklardaki insanlar bizi taciz ediyor”; “moda da rakı içenlere saldırı”.

Bunlar hep robot hesaplar tarafından beslenerek Türkiye gündemine taşındı. Taşındıkça, sözlüklere, gazetelere ve en nihayetinde televizyonlara çıktı. Ama çok şükür ki Türkiye’ nin çoğu bu laflara kulak asmadı.

Uydurma gündemlerden kaçınmak, sahte haberlerden kaçınmak yine bir çok noktada sizin elinizde. Eğer gerçekten sizi genel kanının karşısında bir duruşa iten bir tweet gördüyseniz, bunu biraz araştırmadan paylaşmayın.

Yani 15 temmuz gecesi askerler halkı öldürürken bir yandan eli kemerli askerleri döven ya da kanlar içinde bir askeri taşıyan adamların fotoğraflarını gördüyseniz, biraz araştırın; o konuda atılmış bir kaç tweete bakın, tanıdığınız bildiğiniz ünlü kişiler aynı paylaşımları yapmış mı bakın. Sonra gerçekliğine karar verin.

Mesela bu tweetin sahibi analiz harbi isimli hesabın sahibi, son dönemde pkk hakkında bölgeden çok bilgi verdi ve meşhur oldu. Takipçisi 100 bini geçmişti. 15 Temmuz gecesi “yollar kapandı ne oluyor yazdı” ne olduğunu bilmezmiş gibi, sonradan da aşağıdaki tweeti attı ama ardından sildi. 15 Temmuz’ dan beri haber yoktu ancak son günlerde tutuklandığına dair bir çok tweet atılmış.

Capsasasasature

Bu konuda dikkat edilecek bir diğer hadise ise, fotoğraflardan ziyade videolara bakmaktır. Fotoğraflar bu gün bir çok aldatma yöntemi ile değiştirilebilir. Tıpkı akp’nin mitinglerindeki birbirinin aynısı insan grupları gibi. Biliyorsunuz zamanında bu çok konuşulmuştu.

fotoşop-yaparken-adamın-kolunu-kesen-akp-li_457744

Ve tabi haberler; haberler için de güvendiğiniz bir kaç gazeteciden cross check yaparak hızlıca gerçeği anlayabilirsiniz. Son zamanlarda ben artık Sözcü’ ye ve OdaTV’ ye güvenmiyorum. Bana göre ilk günden beri darbeye pek de karşı olmadıkları imajını çiziyorlar gibi geliyor

Şimdi özetlemek gerekirse twitter’ da sağlıklı takılmak, akıl sağlığımızı da korumak adına;

  • Onaylanmış hesaplara güveniyoruz
  • Fotoğraflara inanmaktansa videoları tercih ediyoruz.
  • Trend olan kelimeleri kısa bir araştırma ile doğruluyoruz.
  • Haber almak için ajansları ya da güvendiğimiz gazetecileri takip ediyoruz.

Sağlıklı sosyal medya kullanımları efendim.